KNK, [Kongreya Neteweyî ya Kurdistanê], organîzasyoneke sihwaneyî ya neteweyî ye. KNKyê tifaqa navxweyî bo xwe kirîye armanc ku biçûk mezin hemû organîzasyonên sosyokulturel, sosyopolîtîk û sosyoekonomîk û herweha þexsîyetên neteweperwer û welatparêz di bin banê xwe da kom bike û hêz, þiyan û enerjîya wan ya neteweyî di warê têkoþîna bi giþtî neteweyî da mobîlîze bike û di kanalê neteweyî da di rê bibe. Eve teorîken armanceke rast û di cih da ye û temsîla hemû his û bîr û bawerîyên neteweyî dike. Belêm ev armance di pratîkê da dê çawa û bi çi rengî bibe, divêt ew bête zelal û ron kirin.
Þik têda nîne ku gava mirov vê daxwaza hevpiþk [hevpar] ya neteweyî dibîne, hizir dike ku karekî sanahî ye û hemû derûdorên neteweyî dê hema bibezin bêne bin banê organîzasyoneke ku eve bo xwe kirîye armanc… Lê mixabin ku pratîk ne wisa ye û sedan asteng, zor û zehmetî û giriftarî derdikevin pêþîyê…
Astenga herî mezin û sereke dîsa ve ji organîzasyonên polîtîk derdikeve. Biçûk mezin hemû organîzasyonên polîtîk yên di meydana polîtîka Kurdistanê da heyî, di programên xwe da xaleke hevpiþk didanine serî. Çi ye ew xal? Herçend her rêxistin bi jargona xwe formûle bike jî, lê naveroken yêk tiþt e û wisa tête gotin: “Þoreþa Kurdistanê, þoreþeke neteweyî û demokratîk e û divêt hemû hêz û kesên neteweyî di nav enîyeke neteweyî û demokratîk da bêne kom kirin.”… Ev tesbîte teorîken û pratîken rastîyeke objektîv ya karektera þoreþa neteweyî îfade dike ku ji alîyê hemû terefan ve tête gotin. Heta vê derê hertiþt rast tête îzah kirin. Belêm gava dor hate pratîka vê teorîya rast, herkes û derûdor ji têlên cuda lêdidin û rûyê xwe ji hevdu digirin û xwe bi alîyekî dî ve badidin. Çu kes, çu alî girêdayî sozên xwe yên teorîk namînin û li naveroka programên xwe xwudan dernakevin. Her kes û her alî sûc û gunehê diavêjin ser terefê dî. Dîroka polîtîka Kurdî bi vê paradoksê ve miþt û tijî ye. Di navbeyna wan da qayîþkêþîyeke bêbin û bêmana tête kirin û di encam da tiþtekî pozîtîv dernakeve meydanê. Ji ber ku çu organîzasyon li ser xwe objektîv nahizirin, li goreyî rewþ û þiyana xwe bi rê nakevin, hebûna xwe ya pratîk objektîven analîz nakin. Di xebata polîtîk da hebûn û zelalîya teorîk û bîr û ramanî giring e û pêdivî ye. Belêm temetî vê hewcehîyê xebata pratîk jî divêtin. Xwudanê teorî û programeke baþ bûyîn têra hebûna rêxistinîbûnê nake û divêt pratîken jî hebûnî li ber çavan be. Karûbarê pratîk bi xebateke xurt, aktîv, dînamîk û fedakarane pêktêt. Pratîka ku li ser bîr û raman û teorîya hatîye danan bejn bide, hingê di jîyana polîtîk da ji hebûnîyê tête behs kirin. Cîhana polîtîk ji milekê ve herçend teorîk jî be, belêm di çarçoveya giþtî da pratîk e û konkret e. Karê polîtîk dozdarî ye û doza desthilatê dike û ji ber hindê jî organîzasyonên polîtîk bi plan û projeyên konkret derdikevin pêþîya xelkê. Xelk jî li goreyî þiyan, aktîvîte, dînamîzm û fedakarîya pratîk meyildarîya xwe nîþanî organîzasyonên polîtîk dide. Pratîk sehneya ceribandina programên teorîk yên rêxistinan e. Rêxistina ku di sehneya pratîk da digel teorîya xwe rast û durust be û vê lihevîya teorîk û pratîk nîþanî xelkê bide, dibe cazîbeya polîtîk û xelk li dor wê organîzayonê kom dibe. Helbete gelek faktorên dî yên rexî û talî û giranahîya konjonktûrê jî heye ku tesîrê li ser meyildarîya xelkê dike ku ber bi rêxistineke polîtîk ve biçin, belêm di nav van hemû faktoran da ya sereke dînamîzma pratîk ya rêxistinê bi xwe ye. Rêxistina ku bi armanca azadîya xelkê bindest û rizgarkirina welatê dagîr derketîye pêþîya xelkê, mecbûr e ku di pratîka xwe da aktîv, dînamîk, fedakar û rîskwergir be ku bikare bawerîyê bide xelkê xwe û bi vê bawerîyê pêþengîya xelkê bike. Rêxistina ku xwe bi vê bîr û bawerîyê hûnandî û rapêçayî dikare hem xelkê organîze bike, hem jî hemû hêz û taqeta neteweyî di pratîkê da mobîlîze bike. Pîva serkevtinê ev mezinahî û gihiþtina vê dereceya organîzatîv û þiyana di rê birina xelkê ye. Di þoreþên çînayeyetî da bin, anjî di þoreþên neteweyî û demokratîk da bin, pîva sereke organîzekirin û mobîlîzekirina xelkê ye. Li goreyî armanc û naverok û karektera her þoreþê helbet programên cuda, stratejî, taktîk û metodên cuda têne danan û realîze kirin, belêm xala hevpiþk têgihandin, organîzekirin û mobîlizekirina piranîya maqûl e. Organîzasyonên ku vî formûlî di partîkê da bi cih tînin, dikarin ji bo pêkînana enîyeke berfireh rola pêþeng bileyizin. Li cîhanê çi þoreþên çînayetî bin, çi þoreþên neteweyî û demokratîk bin, bêyî tifaqeke pahn û berîn bi ser nakevin. Di pêþengîya bi tinê organîzasyonekê da jî be, esasen di pratîkê da piranîya maqûl ya civatê li dor armanceke hevpiþk tête kom kirin û mobîlize kirin. Belêm heke cîhana polîtîk ji gelek organîzasyonan pêkhatî be, hingê jî ew enîya fireh ji wan organîzasyonan pêktêt. Lê axir di her çi rewþ û þêrtan da jî be, hewcehîya þoreþê, xwastekên xelkê organîzasyona motîve dikin ku wezîfeyên xwe yên komkerîyê bi cih bînin. Di demên ku pêdivîya enîyeke fireh derdikeve da, du nêrîn û reftarên ekstrem dibine binasê pêknehatina enîya berfireh. Heke organîzasyon tûþî nisaxîya mezinahîyê bin, ”em têra xwe û hertiþtî hene” bêjin, eve bi serê xwe dibe astenga herî mezin li pêþîya pêkînana enîyekê. Ya dî jî, heke organîzasyon xwudan însîyatîv nebin, pasîv û statîk bin, formûlasyonên teorîk bêjin belêm pratîken xwe ji cihê xwe ne livînin, ev nêrîn û reftare jî dibe astengeke dijwar li pêþîya enîgirîyê. Di herdu nêrîn û reftaran da xala hevpiþk xemsarî ye, çiku yêk xwe li ser ewra dibîne û di dereceya bi xwe bawerbûna negatîv da ye, nêrîna dî jî pirbêj e lê bê pratîk e û bi xwe ne bawer e. Digel van faktorên sereke, faktorên dî yên giring jî, nebûna xweþbînî û tehemmula polîtîk e. Heke organîzasyonên polîtîk hem di nav xwe da, hem jî digel hev normên modern û demokratîk bi kar neînin, hebûnên xwe yên cuda qebûl nekin, li ser bingehê demokrasîyê di nav rekabeteke demokratîk da nebin, li wê derê aheng û lihevî naê dîtin. Heke em vê çarçoveya teorîk û abstark li nav civata Kurd konkretîze bikin, tabloyeke pozîtîv dernakeve meydanê. Em gelek dûr neçin, hema rewþa îro bidine ber çavê xwe. Li Kurdistana Baþûr piþtî operasyona Amerîkayê ya li ser Iraqê ya qonaxa ewilî ya demê þerê Kuweytê, Amerîkayê û tifaqdarên Ewrûpî parçeyê baþûr yê Kurdistanê hilgirtin bin ewlehîyê û piþtevanîya xelkê Kurd kirin û îdareyeke xweser ya Kurdî hate durust kirin. Di vê rewþa pozîtîv da 19ê Gulana 1992ê hilbijartin pêkhatin û parlementoyeke nû hate danan. Lê belê ji ber ku di nav organîzasyonên polîtîk da rekabeteke modern û demokratîk nebû, di nav wan þertên konjonktûrel da rêxistinan karîn bes du sala bi hev ra bixebitin. Piþtî du sala, li ser hevdu cunta kirin û xwastin ku yêk ya dî teswîye bike. Ji xwe paþê jî di Kurdistana Baþûr da du hukûmetên bajêrî pêkhatin; Silêmanîye û Hewlêr!.. Lê teorîken her rêxistinekê bi dengekî bilind digot ku divêt hêzên neteweyî li ser armanc û berjewendîyên neteweyî tifaqê bikin. Belêm pratîka wan ne tifaq, tam bereksî wê nifaq bû. Vê nifaqê gelek dem û îmkan bi wan dane berze kirin û tesîreke negatîv li ser bi giþtî bizava neteweyî kir. Di qonaxa duyê da, li Nîsana 2003ê, Amerîkayê Seddam bir û dîzayna Iraqeke nû hate dest pê kirin ku rola Kurda sereke bû. Digel ku Kurda hilweþandina rejima Seddam bo xwe kiribûn ramanca sereke û ev dawxaza wan bi operasyona Amerîkayê ve pêkhat, lê dîsa ve tifaqa di nav xwe da paþ dan û axir bi paldan û fiþara xelkê Kurd û esasen jî bi zora dînamîkên derve anku bi fiþara Amerîkayê destên xwe dane hev û hem di bin parlementeke yêkgirtî da gihiþtin hev, hem jî duserîya hukûmetî rakirin û hukûmeteke yêkgirtî ya neteweyî danan. Ev nimûneya li Kurdistana Baþûr jî bi serê xwe paradoksa organîzasyonên polîtîk yên Kurdî nîþandide. Heke digel program û armancên xwe durust ban, divîya bû ku bêyî fiþara dînamîkên derve, bêyî tesîra konjonktûrel li ser berjewendîyên neteweyî gihiþtiban hev û tifaqa navxweyî pêkînaban. Lê mixabin ku ev nisaxîya tradisyonel ya organîzasyonên polîtîk yên Kurda dom dike û tiþtekê dibêjin, belêm berevajîyî gotina xwe dikin!. Ev qusûra cîhana organîze ya Kurd li hemû parçeyan kêm zêde eynî tiþt e û dubaretîya hevdu dikin. Anku organîzasyonên polîtîk goreyî fikira xwe zikir nakin!. Eve jî paradokseke kûr û kronîk e. Li Kurdistana Rojhilat jî, du sê rêxistinên polîtîk yên nasyar hene, belêm di navbeyna wan da, tifaqê danin alîyekê, dîyalog jî nîne. Li Kurdistana Baþûrarojava jî qederek rêxistinên polîtîk hene û di navbeyna wan da jî têkilî û tifaqeke rêkûpêk û stabîl nîne. Kurdistana Bakur jî kêmî parçeyên dî nîne û hetta hêj xirabtir e. Li Kurdistana Bakur yên ku têne zanîn pênc þeþ organîzasyonên polîtîk hene û di navbeyna wan da têkilî û tifaqeke ku bi rastî li goreyî programa bizava neteweyî û demokratîk be, nîne. Carna yêk du organîzasyon ji ber þertên taybetî yên navxweyî tifaqên konjonktûrel dadinin lê di sethê polîtîk da tesîrekê nakin. Cudahîya Kurdistan Bakur ji parçeyên rojhilat û baþûrarojava ew e ku hem parçeyê mezin e û nifûseke boþ heye, hem jî rêxistineke bi xurtî organîze heye. Ev organîzebûn hem di warê polîtîk, hem jî di warê leþkerî da tête dîtin û eve avantajeke mezin dide bizava neteweyî li bakur. Organîzebûna li bakur, adeta nêzîkî piranîya baskên xelkî, çîn, grûb û kategorîyên ji hev cuda yên civatê, di bin per û baskên xwe da organîze kirîye û hêzeke mezin ya neteweyî derêxistîye meydana pratîk ya polîtîka Kurdistanê. Organîzebûna li bakur, hûr gir, elementên neteweyî kêm zêde komî serhev kirine û evê li goreyî karektera þoreþa neteweyî û demokratîk rengekî pozîtîv derêxistîye meydanê. Belêm digel ku organîzebûna li bakur di nav enîyeke bi modelê yêk rêxistinî ya neteweyî û demokratîk da bi hejmareke boþ pêkhatibe jî, eve naête wê manayê ku tifaqa maqûl pêkhatîye. Ew tifaqa ku þoreþa neteweyî û demokratîk li bakur hewcehî pê heyî hêj di çarçoveya ku tête xwastin da nîne û divêt ber bi avakirina tifaqa maqûl li bakur gavên hewce bêne avêtin. Gerçî di vî warî da hewil û hingav hene û lêgerîneke hêvîdar jî heye, belêm axir divêt hemleya pêkînana tifaqa maqûl bête domandin. Yêk bi yêk li parçeyên Kurdistanê û komple Kurdistanê da, kêm zêde panoramaya polîtîk û rêxistinî ya di warê organîzebûnê da ev e. Bi kurtî belavî û ji hev dûrîyek heye û eve jî ji kêmasîyê wêdatir, wekî qusûreke micid li ber çavan e. Ji bilî belavîya parçeyî, herweha di navbeyna parçeyên Kurdistanê da jî ev qusûr dom dike û hetta kûrtir jî. Bi çu awayî di nav organîzasyonên polîtîk yên parçeyên Kurdistanê da têkilîyeke ku xelkê Kurd pê þa û bexetwar be naête dîtin. Di navbeyna wan da rekabeteke modern û demokratîk jî nîne, belêm rekabeta ku hevdu ji meydana polîtîk teswîye bikin heye!. Kes mevcûdîyeta yê dî anjî ya dî qebûl nake, anjî tehemmulê nîþan nade. Li berahîka hevdu asteng derêxistin, taqoz danan û bi hevdu ra þerê dîka kirin adeta wekî metodekî rekabetê tête bi kar înan. Ev negatîvîya heyî jî, bivê nevê tesîreke xirabker dike di danana têkilî anjî diyalogê da û tehrîbateke kûr pêktîne. Heke bi çavekî objektîv li rewþa polîtîk bete nêrîn dê gelek ron û zelal bête dîtin ku di navbeyna yêk bi yêk organîzasyonên Kurd da, di navbeyna parçeyên Kurdistanê da, di navbeyna organîzasyonên parçeyên cuda da têkilîyeke ku bêhna layiqen neteweyî jê bêt nîne mixabin. Di tabloya tête dîtin da çu rengên dîyalogê naêne dîtin. Eve bi serê xwe negatîvîyek e û dîsa ve paradoksa organîzasyonên polîtîk ya di warê programatîk û pratîk da nîþan dide.
Di nav hinde þertên dijwar û hetta negatîv da, di nav vê berbelavî û nebûna têkilî û diyalogê da, wekî organîzasyoneke heterojen û sihwaneyî, hebûna KNKyê dîsa ve þansek e. Ji programa KNKyê kivþ dibe ku ew wekî organîzasyoneke sihwaneyî ji hewcehîya neteweyî peyda bûye. Esasen, bi kîjan reng û modelî be ferq nake, rêxistin di prosesa bizavên neteweyî da ji bo armanca bi dest êxistina bi giþtî maf û azadîyan ya bi rola organîzatîv û admînîstratîv ve aletên giring û pêdivî ne. Hindî reng û rûyên organîzasyonan e, wê jî þert û hewcehî kivþ dikin. Carna þert hewce dikin ku organîzasyonên polîtîk bi program û endamgirîyê ve relatîven homojen in. Lê carna jî rewþ û þert, organîzasyonên dîsa ve relatîven heterojen derdêxine meydanê. Vêca rêxistinên wekî KNKyê hem heterojen û hem jî sihwaneyî, li goreyî naverok û karektera þoreþên neteweyî û demokratîk bi piranî modelên îdeal in û hewcehîyeke jîyanî bi van tarz rêxistinan dibe. Xuya ye ku KNK ji ber van hewcehîyan û bi nîyeteke rast û paqij pêkhatîye. Ev tarz rêxistin di þoreþên hevdem yên þoreþa Kurdistanê da hatine dîtin, lewma ji bo bizava neteweyî ya xelkê Kurdistanê jî ne xerîb e û li karektera þoreþa Kurdistanê têt. Belêm, divêt aþkera bête gotin ku KNK ji serî were bi kêmasîyeke navxweyî dest bi kar bû û mixabin ku ew kêmasî hêj jî dom dike û ji halê ranebûye. Çi ye ew kêmasî? Di normalîyê da KNK wekî organîzasyoneke sihwaneyî, parçeyek be an ji hemû parçeyan bin, divêt hemû anjî hejmareke maqûl ya rêxistin û kesên welatperwer û neteweperwer di bin per û baskên xwe da komî serhev bike. Eve her di serî da jî pêknehat. Pêþengîya damezrandina KNKyê PKKyê kir û ji ber vê yêkê jî her di serî da KNK ji PKK û tardsiyona wê û çi sosyopolîtîk bin, çi sosyokulturel bin û çi jî sosyoekonomîk bin ji rêxistinên nêzîkî xeta PKKyê pêkhat. Eve ne qusûrek e helbet. Çiku heke bi cografya û nifusê ve parçeyê Kurdistanê yê bakur li ber çavan bête wergirtin, ku PKK rêxistina herî mezin û organîze ya li bakur e, rol û pozisyona PKKyê kivþ dibe. Di danana rêxistineke heterojen ya neteweyî da, di rêxistineke sihwaneyî da, pêþengî û hebûna rêxistina herî mezin bi serê xwe avantajeke gelek giring e. Lê ji ber ku dizayna nexþeyê polîtîk li Kurdistanê tabloyeke belav û dûrî hev nîþan dide û beramberî PKKyê jî negatîvîyeke bê mana îfade dike, KNK tinê bi hebûna PKK û alyansa PKKyê ve teng dimîne. Ji parçeyê rojhilat, ji parçeyê baþûr û ji parçeyê baþûrarojava, organîzasyonên ku ji xeta PKK û tradisyona wê dûr cih nagirin. Eve realîteyek e ku ew organîzasyon xwe ji KNKyê dûr digirin. Belêm ya rastî hemûyan jî çu argumentên têrker nînin ku boçi di nav KNKyê da cih nagirin. Ew hemû pêkve jî nikarin ne xwe, ne çu alîyan, nejî piranîya xelkê qani bikin ku ew boçi ne di nav KNKyê da ne!. Heke tête hizirîn ku KNK di bin domînantîya PKK û alyansa wê da ye, hingê bi normalî û herweha polîtîken divêt ew jî bên di nav refên neteweyî da cihê xwe bigirin û zemînê rêxistina neteweyî zengîntir û heterojentir bikin û herweha relatîven jî be pirdengîyê hakim bikin. Divêt objektîven bête gotin ku PKK dixwaze û pratîken jî hewilan dide ku zemînê KNKyê firehtir be û hêz û kesên welatperwer û neteweperwer bêne nav KNKyê. Lê rêxistinên dî bêyî argumentên maqûl û têrker xwe nezîkî KNKyê nakin û bi vê reftara xwe ya pratîk ve jî di nav paradoksa xwe da patînajê dikin ku ev reftara wan xizmeta berjewendîyên neteweyî jî nake. Þik têda nîne ku di danana têkilî û diyalogê da, di pêkînana zemînên hevrayî û enîgirî da qusûr û kêmasîyên PKKyê jî hene, hebûne û hêj jî têne dîtin. Helbete PKKyê jî xwe ji negatîvîya qudrettelebîyê xilas nekirîye û di pratîka xwe da vê hêzperesîya xwe didomîne jî. Eve rûyekî madalyonê ye û rastîyek e û bêþik negatîv e. Belêm divêt li rûyê dî yê madalyonê jî bête nêrîn. Di rûyê dî yê madalyonê da jî pozîtîvîya PKKyê heye û digel hemû kêm û kasîyên xwe, zeafên domînantîya xwe, dîsa ve hem bang û gazîyên xwe dike, hem jî di pratîkê da hemû îmkanên xwe seferber dike ku hêz û enerjîya neteweyî di nav refên KNKyê da kom be. Divêt eve bi objektîvî bête dîtin û relatîven jî be ev reftare bi pozîtîvî bête biha kirin û qîmet bête dayîn. Alyans û tifaq bêyî tawîzan pêknaên. Çu rêxistin di çeperên xwe yên bilind da nikarin bêne nik hev. Divêt hemû rêxistin û kesên welatperwer û neteweperwer ji bo berjewendîyên neteweyî û armanca rizgarîya neteweyî û demokratîk xwastekên xwe beramberî hev kêm bikin û pratîken jî beramberî hev gavan paþve biavêjin, anjî bi gotina tahl û antîpatîk, tawîza bidine hev ku di zemînê neteweyî da bigihin hev. Jîyana kolektîv bêyî tevazû û tawiz pêknaêt. Kolektîvîte vê xweþbînîya beramberî hev mecbûrî dike. Lewma organîzasyonên neteweyî li ser asasê berjewendîyên neteweyî mecbûrî hev in û ji xwe heke digel armancên xwe yên programatîk û polîtîk jî rast û durust bin, divêt di xeta tifaqa neteweyî da bigihin hev û yêkitîya neteweyî pêkbînin. Reftara berevajîyê vê rastîyê, esasen hem ji alîyê programatîk û teorîk ve, hem jî ji alîyê pratîk û hebûna xwe ya organîzatîv ve, xwe red û inkar kirine. Çu armanc, plan û projeyên kesînî û rexistinî, ji berjewendîyên neteweyî mezintir û bihadartir nînin. Organîzasyonên sosyopolîtîk, yên sosyokulturel, yên sosyoekonomîk û kesayetîyên welatperwer û neteweperwer, di çarçoveya heterojen ya neteweyî ya kolektîv da, mecbûr in ku bêne nik hev û hêz, þiyan û enerjîya xwe bi hev ra ji bo armanca pîroz ya þoreþa neteweyî û demokratîk mobîlize bikin. Gotin û reftarên dûrî vê rastîyê, bi gotina herî sade û sivik ne maqûl in. Ji ber hindê divêt rewþ û þertên þoreþa bi giþtî ya neteweyî û demokratîk ya xelkê Kurd û Kurdistanê, pozisyona dewletên kolonyalîst û dagîrker bi çavekî objektîv bête dîtin, prosesa ku tête jîyan bi baldarî bête analiz kirin û biha kirin û goreyî vê yêkê pozisyon bête wergirtin, reftara pratîk bête kivþ kirin. Þoreþa neteweyî û demokratîk ya xelkê Kurd û Kurdistanê di van þertên heyî da, di vê prosesa tête jîyan da, di vê hercûmerca tête dîtin da, di nav ablûkaya hêz û dewletên kolonyalist û dagîrker da ye û ev hêz û dewletên kolonyalîst û dagîrker, car yêk bi yêk, carna jî bi hev ra û bi koordîne dizxwazin bêhnê li xelkê me çik bikin û bizava neteweyî pêkve bifetisînin û berxwedan û serhildana neteweyî û demokratîk teswîye bikin. Piþtî ku parçeyê baþûr azad bû û di nav Iraqa nû da rengekî federatîf wergirt û relatîven jî be kolonyalîzm hate teswîye kirin û hukûmeteke yêkgirtî û neteweyî hate danan û vê hebûna federal hem di nav Iraqa nû da, hem jî di meydana polîtîk ya navneteweyî da fermîyet wergirt, dewletên dî yên kolonyalîst û dagîrker yên wekî Iran, Sûrîye û Tirkîyeyê, koordînasyona xwe ya antî Kurd xurttir kirin û êriþkarîyên xwe zêdetir kirin. Di vê konsepta nû da serê xirabkerî û antî Kurdîtîyê û patronî û mutehîdîya vê alyansa bêyûm dîsa ve Tirkîye dike û Iran û Sûrîyeyê jî carna wekî taþeron aktîve dike beramberî bizava neteweyî. Gerçî Îran û Sûrîye jî yêk bi yêk jî be bi serê xwe dijî xelkê Kurd êriþkarîyê dikin, belêm piþtî pêkhatina dewleta federal ya Kurdistana Baþûr, êriþkarîya hersê dewletan rengekî nû wergirtîye û êdî bi koordîne vê êriþkarîya xwe didomînin. Lewma ablûkaya li dora bizava bi giþtî neteweyî û demokratîk ya xelkê Kurd û Kurdistanê di þertên heyî da, di konjonktûra îro da, di dereceya herî bilind da ye. Ji xwe piþtî ku Amerika û tifaqdarên xwe Iraqa nû dizayn kirin û bi taybetî Amerikayê projeya xwe ya demokratîzekirina rojhilatanavîn bi Iraqa nû gavek pêþve bir, agir kete pêsîra Tirkîye, Îran û Sûrîyeyê. Ji ber ku wekî di nimûneya Iraqa nû da jî hate dîtin ku dinamîka herî saxlem û stabîl ya demokratîzasyona rojhilatanavîn hêza xelkê Kurd e. Xwudanên projeya demokratîzasyonê jî baþ dizanin ku hisaba wan tinê bi tifaqa digel Kurdan dikare biçe serî. Ev realîteya nû ya navçeya rojhilatanavîn bivê nevê xew û xewnên Tirkîye, Îran û Sûrîyeyê direvîne. Projeya demokratîzayona rojhilatanavîn statûkoya heta îro di cografyaya Iraqê da hilweþand û ji wî kavilê statûkoya Iraqa Seddam, Iraqeke nû derket û di vê tabloya nû da jî parçeyekî Kurdistanê azad bû. Vêca serê davê veresîya li navçeya rojhilatanavîn. Îro parçeyê baþûr azad bû, subehî parçeyê rojhilat û paþê jî yên dî. Di þert û konjonktûra îro da Îran li ber tîrên Amerîkayê ye û eve keysekî nû û nedîtî yê pozîtîv derdêxe pêþîya bizava neteweyî û demokratîk ya xelkê Kurd li parçeyê rojhilat. Êdî statûko ji milekê ve xirab bûye û rawestandina vê têkçûnê ne mumkun e. Îran wekî rejim di nîveka polîgona agirê Amerika û tifaqdarên wê da ye. Piþtî Iraqê xeleka zeîf nihe Iran e û eve jî tête wê manayê ku parçeyê rojhilat yê Kurdistanê nêzîktirî azadîyê ye. Belêm helbet têkoþîna parçeyên dî jî bi xurtî dom dike. Bi taybetî Tirkîye wekî xwudan û dîzaynera enîya bêyûm ya antî Kurdîtîyê, hem di nav tixûbên xwe yên fermî da, hem jî li rex û dorên xwe yên Kurdcihîn, êriþkarîyeke nedîtî dike û teroreke bêtixûb pêktîne li ser bizava bi giþtî neteweyî ya xelkê Kurd. Tirkîye bi vê terora navxweyî namîne, dijî rojhilat û baþûr jî operasyonên terorî pêktîne. Sûrîye jî kêmî Îran û Tirkîyeyê namîne û bi bayê teroreke ecêb dijwar bêhna xelkê Kurd adeta çik dike. Vêca panoramaya Kurdistanê kêm zêde ev e û gelek aþkera ev tablo û panorama, werarên xêrê nîþan nade. Êriþkarî û ablûkakirina dewletên kolonyalîst û dagîrker di dereceya bêhnçikkirinê da ye. Di van þertan da, di vê konjonktûra îro da, ku di nav xwe da keysên pozîtîv jî disitirîne, rêya maqûl ew e ku hêzên neteweyî jî li ser esasê berjewendîyên neteweyî, destê xwe bidin hev, hêz, þiyan û enerjîya xwe di potaya neteweyî da komî serhev bikin û di çarçoveya herî fireh da û her bi çi reng û metodî be, tifaqa neteweyî pêkbînin. Ji bo tifaqa neteweyî formên rêxistinî gelek in û divêt di yêk reng û formî da asêtî neête kirin. Rêxistin alet in, ne armanc in, lewma jî nav û form baqî nînin, li goreyî hewcehîya neteweyî dikarin bêne guhorîn. Nav û formên rêxistina ne ayetên dînî ne, ne dogma, nejî tabû ne ku neêne guhorîn. Lê belê, di þettên îro da ji bo hemû hêz û kesên neteweyî, ji bo komkirina hêz, þiyan û enerjîya neteweyî ya kolektîv, zemînek hatîye pêkînan û wekî rêxistineke heterojen û sihwaneyî KNK hatîye danan û eve jî destkevtek e. Ev zemîn dikare bête xurt kirin û bi kar înan. KNK ne ji alîyê programatîk ve, nejî ji alîyê pratîk û terkîba endametîyê ve ne kamil e, belêm hebûnek e. Bi kêm û kasî, bi qusûr û zeafên xwe ve rêxistinek e ku bi nîyet û armanca komkirina hêzên neteweyî hatîye damezrandin û îro fonksîyonel e. Di rê da ye, di cih da ye û herweha gelek maqûl e ku bête teqwîye kirin, bête xurt kirin, bête zengîntir kirin. Rast e ku hestîyê piþtê yê îskeletê KNKyê ji PKK, tradisyona wê û dostên PKKyê pêkhatîye û eve jî hebûn û pêkhatineke neteweyî ye û helbet jî pozîtîv e. Dîsa ve rast e ku ne bes e, têra nake û divêt terkîba KNKyê ji alîyê pirrengî û pirdengîya polîtîk û bîr û ramanî ve bête zêde û xurt kirin. Halîhazir digel ku hêza domînant PKK û alyansa wê ye û herweha kesayetîyên serbixwe yên welatperwer û neteweperwer jî têda ne, belêm ev terkîbe têra nake, ne bes e û eve ji teref PKKyê ve jî tête qebûl kirin. Organîzasyonên dî yên Kurd û Kurdistanî, kesên welatperwer û neteweperwer divêt berjewendîyên neteweyî di serê her tiþtî da bigirin û desta ji tengbînîya heta îro berdin, gazî û banga ku di bin banê KNKyê da kombûnê bêyî bersiv nehêlin. KNK bi hebûna xwe ve çeperekî saxlem yê bizava neteweyî û demokratîk ya xelkê Kurd û Kurdistanê ye. Dijî enîya bêyûm û minafiq ya dewletên kolonyalîst û dagîrker yên wekî Tirkîye, Îran û Sûrîyeyê, enîya pîroz ya hemû hêz û kesên neteweyî yên Kurdistanê disa ve KNK ye û divêt ev çeperê neteweyî bête xurt û saxlem kirin. Misyonê KNKyê pêkînana tifaqa herî fireh ya neteweyî ye. KNK bi bang û gazîya pêkînan tifaqa neteweyî ji dil e û di nav çu hisabên biçûk yên polîtîk û rêxistinî da nîne. KNK li muþtereka asgarî ya neteweyî digere. Di þertên heyî da, di konjonktûra îro da ev muþtereka asgarî, dijî kolonyalîzm û dagîrîyê û enîya wan dewletên dijmin, pêkînana tifaqa herî fireh ya neteweyî ye. KNK di gava lezîn da jî qet nebe li têkilî û diyaloga neteweyî digere û dixwaze di gava pêþîn da dîsa ve qet nebe koordînasyoneke neteweyî pêkbêt ku eve jî dê bibe gaveke saxlem ji bo avakirina hevgirtineke pahn û berîntir ya neteweyî. KNK ne qadirî mutleq e, ne dogma, nejî tabû ye û herweha ne mekanîzmayeke mekanîk û statîk e ku guhorîn anjî nûvebûn lê neête kirin. KNK di nav prosesa firehbûna tifaqa neteweyî da dikare her reng û formekî nû werbigire. Ya rast û giring ew e ku terkîb bête firehtir û zengîntir kirin. Gavên dî dikarin di nav sîstemê demokratîk yê navxweyî da çareser bibin û KNK ji bo vê yêkê vekirî ye. Tête hêvî kirin ku ev daxwaz û xwezî û hêvîya KNKyê þaþ neête mana û tercume kirin. KNKyê per û baskên xwe, der û pencereyên xwe ji bo hemû elementên neteweyî heta dawîyê vekirine. Kombûna giþtî ya 6. ya KNKyê, [13 – 14 Gulan 2006, Bruksel],
ROJAN HAZIM
**
Gelî beþdaran,
Kombûna giþtî ya KNKyê di 13-14 Gulan 2006ê da li Brukselê pêktêt.
Ev kombûna giþtî ya KNKyê di demekî gelek nazik û awarte da pêktêt. Binasên vê yêkê gelek in, lê em dê tinê li ser du xalên sereke rawestin. Çi ne ew xal?
1. Di midehê salên dûr û dirêj da, heke em dijî xelkê Kurd, hevkarîya Sûrîyeyê ya leþkerî ya di salên 60î da bi dewleta Iraqê ra nehejmêrin, çiku ew di þert, konsept û konteksteke cuda da pêkhatibû, ev operasyona bihara 2006ê ya Iran û Tirkîyeyê ya dijî xelkê me, nimûneyeke xweser e û ewil e di dîroka nêzîk ya bizava neteweyî ya antî kolonyalîst da. Li Îranê berxwedan û serhildaneke organîze tête dan ji teref xelkê me ve û di nav cografyaya Îranê da yêkem opozisyon e beramberî dewleta Îranê ku hem ji alîyê rêxistinî û polîtîk ve, hem jî ji alîyê leþkerî ve bi micidahî organîze ye. Li Tirkîyeyê jî ji xwe eve serê dehan salan e ku têkoþîneke gelek organîze ji alîyê polîtîk û leþkerî ve tête domandin ku bêhna dewleta Tirk gelek micid tête çik kirin. Di navbeyna opozisyona Kurd ya dijî Îranê û opozisyona Kurd ya dijî dewleta Tirk, di nav þertên xwe da û bi kêm û kasî jî be, kêm zêde têkilîyek heye û eve avantajekê dide bizava neteweyî ya dijî herdu dewletên dagîrker û kabilîyeta manewrayê ya operatîv ya hêzên Kurd fireh û mezin dike. Li alîyê dî ev têkilîya heta dereceyekê xwezayî û normal ya herdu perên Kurdistanê, digel xwe carna bi veþartî carna jî bi aþkerayî êriþkarîya bi koordîna û hevrayî ya dewletên dagîrker jî tîne. Nimûneyên bi vî rengî gelek in helbete, lê îro ev têkilî, hevrayî û koordînasyona dewletên dagîrker rengekî nû wergirtîye. Herçend Sûrîye dîrekt di nav þerê cepheyî da nebe jî, belêm aktîven di nav vê alyansa dijî Kurd da ye û di navbeyna Tirkîye, Îran û Sûrîyeyê da koordînasyoneke antî Kurd ji salên berê hêj xurttir dom dike. Piþtî ku parçeyê Kurdistanê yê Iraqê rizgar û azad bû û kolonyalizma dewleta Iraqê ji teref bizava neteweyî ve hate teswîye kirin, ew koordînasyona di dereceya hevdîtinan da ya di navbeyna hersê dewletên mayî da, di þertên evro da aktuel û aktîve bû. Di vê ekuasyonê da Îran û Tirkîyeyê xwe gavekê dane pêþ û nihe bi hev ra û bi koordînasyoneke derece bilind cepheyê þerî vekirine dijî bizava neteweyî ya li rojhilat û bakur. Yêk armanceke zelal ya vê operasyona hevrayî heye û ew jî têkbirina opozisyona Kurd ya di nav Tirkîye û Îranê û herweha gefa li ser dewleta federal ya Kurdistana Baþûr e. Hewceyî dubarekirinê nîne, belêm bi kurtî heke em jê behs bikin, îro operasyona Amerîkayê ya digel dewletên hevçeper yên xwe ya bi armanca demokratîzekirina rojhilatanavîn gavek pêþve çûye û nihe Sûrîye û Îran jî dayne pêþîya xwe. Lê ji ber ku tehlîkeya Îranê zêdetir e, Îran li serê rojeva Amerikayê ye. Sûrîye vê gavê kunika dawîyê ya zirnayê ye. Îran bi hewildanên xwe yên çêkirina çeka nukleer nihe di nîveka polîgona Amerîkayê da ye û ji xwe hazirîyên operasyoneke muhtemel leþkerî jî têne kirin ji teref Amerîkayê ve. Hilweþandina rejima Îranê dê der û pencereyeke dî ya bi ronahî li ber xelkê Kurd veke û di dîzayna Îraneke nû da dê rol û berpirsiyarîya Kurda hebe. Ji ber hindê îro hisabeke micid li ser hêza Kurd tête kirin li nav Îranê. Îran jî vê baþ texmîn dike, lewma dixwaze bi van hemleyên leþkerî kartê Kurd betal bike di vê ekuasyona þerekî muhtemel yê digel Amerîkayê da. Çiku Îran dizane ku opozisyona xurt û organîze Kurd in û nimûneya Iraqê jî li ber çavan e û kêm zêde çi bi serê rejima Seddamî hat dê bi serê wan jî bêt. Tirkîye jî gelek baþ dizane ku bi hilweþandina Îranê dê parçeyekî dî yê Kurdistanê rizgar û azad bibe û Kurd di du baskan da dibine xwudan du îdare anjî dewletên federal anjî konfederal û belkî jî þertên yêkkirina herdu parçeyan jî bête meydanê û rojevê. Guhorîneke bi vî rengî xewa Tirkîyeyê direvîne lewma jî baþ dizane ku ev serûbinbûna statûkoya navçeyê dê serê wan micid biêþîne. Vêca serê sê dewletên statûkoperês û kolonyalîst, Îran, Tirkîye û Sûrîye di belayeke mezin da ye bi Kurda ra. Vê gavê xeleka zeîf Îran e û Kurda þansekî mezin û geþ heye ku di muhtemel operasyoneke dijî rejima Îranê da û guhorîna rejima Ayetullahan, hem dê di dizayna Îraneke nû da xwudan desthilat û hêz bin, hem jî li ser axa xwe her bi çin rengî û kîjan modelî be dê xwe wekî dewleteke nû organîze bikin. Ev der û pencereyên rizgarî û azadîyê ku li ber Kurda vedibin, dibine binasê êriþkarîya hevrayî û bi koordîne ya Îran û Tirkîyeyê. Lê belê, bi taybetî ev prosesa demokratîzekirina rojhilatanavîn çawa ji xeleka heri zeîf anku ji Îraqê ve dest pê kir û rejima Seddamî hate hilweþandin, nihe dor hatîye xeleka dî ya zeîf ku ew jî Îran e. Îran hem bi rejima xwe, hem jî bi israra çêkirina çeka nukleer ve êdî bi timamî ketîye nav devê meqesa Amerîka û dewletên rojavayê. Amerîke vê gavê di çarçoveya UNê û dîplomasîyê da fiþarê dibe ser Îranê ku ji çêkirina çeka nukleer bide lêvekirin. Belêm opsîyona operasyona leþkerî jî gelek aktîv li ber dest digire. Halîhazir rewþa Îranê ev e û hewildanên Îranê yên bi gef û gur û êriþkar, xwe ji krîzê xilaskirine, lê bêfayde ye. Tirkîye jî bi agirî dileyize û car bi tinê, car jî digel Îranê ji êriþkarîyê pêve li çu rêyên çareserîya digel Kurda nagere. Aþkera ye ku ev rika bêyûm ya Tirkîyeyê bo wan jî xêrê naîne. Du maran di nav çembera neheqîya li ser Kurda da xwe dayne hev û êriþî Kurda dikin. Eve di hemleya ewil da dê serê Îranê bibe…
2. Li navçeyê rewþ û panorama ev e, agirê þer tête gur kirin, çembera li dora Kurda tête teng kirin, belêm di nav vê çembera sojer da Kurd jî digel hemû berxwedan û têkoþîna xurt jî, di têkilîyên nav xwe da leng û lawaz in. Avabûna Kurdistana Baþûr herçend qonaxên baþ û serkevtî dabin paþ xwe jî, belêm ew jî bi ber pêlên provakasyon û êriþên Tirkîye û Îranê dikeve. Tirkîye û Îran û helbete Sûrîye jî, ji xwe ji avabûna baþûr piþtkul in û hindî hûn bêjin nerazî ne û di her keysî da lêdigerin ku navçeyê aloz bikin, prosesa avakirin, avadankirin û stabîlizekirina Kurdistana Baþûr sabote bikin. Lê baþ dizanin ku êdî veger nîne û di konjonktûra evo da Kurdistana Baþûr nikare bête hilweþandin, ku evro êdî ew zeafa navxweyî ya duserîyê jî hatîye berteref kirin û hukûmeta yêkgirtî jî hatîye danan û eve jî tête manaya ku zemînê Kurdistana Baþûr gaveke dî saxlemtir bûye. Ji ber hindê lêdigerin ku tesîra pozîtîv ya Kurdistana Baþûr ji parçeyên di nav xwe da dûr bikin. Belêm ev tirsa wan dermanê ecela wan nîne û parçeyê Kurdistanê yê di bin destê Îranê da jî li ber derê rizgarbûn û azadbûnêye.
Di nav van pêþhatinan da, bi giþtî bizava neteweyî ya Kurdistanê, di nav xwe da bê koordîne ye. Di çarçoveya mezin ya Kurdistanê da, koordînasyona neteweyî di navbeyna hêzên neteweyî da kêm e û hetta di dereceya nîneyê da ye. Bi taybetî di navbeyna hêzên xwudan desthilat yên Kurdistana Baþûr û parçeyên dî da hindî hûn bêjin têkilî û danûstandin kêm e, lawaz e. Ev rewþa negatîv ya hêz û dînamîkên neteweyî li Kurdistanê hem dîrekt, hem jî îndîrekt keysekî mezin dide manewrayên dewletên dagîrker. Rewþeke gelek paradoksal di meydanê ye; dewletên kolonyalîst di navbeyna xwe da hem di warê polîtîk û dîplomatîk da, hem jî di warê leþkerî da bi koordînasyoneke bilind û xurt dijî xelkê Kurd pozisyonê werdigirin, belêm hêzên neteweyî yên xelkê Kurd hêz û þiyana xwe bi koordînasyoneke rêkûpêk beramberî dijminên xwe pêknaînin. Berjewendîya xelkê Kurd di hevrayî û koordînasyoneke neteweyî da ye û eve hem îro bi lezînî hewce ye, hem jî her demî. Lê belê, bi taybetî di roja îro da, ji ber ku dijminan hêzên xwe di dereceya herî bilind da alarme kirine, bi hemû hêza xwe ya leþkerî þerî dikin beramberî xelkê me û vê yêkê jî bi hevrayî û bi koordîne dikin, divêt Kurd jî hêza xwe ya neteweyî di xeta neteweyî da û li ser berjewendîyên hevpiþk yên neteweyî û di çarçoveyeke neteweyî da bigihînin hev û di bin banekî neteweyî da komî ser hev bikin. Eve pêdivîyeke zerûrî ye, lezîn e û divêt neête paþdan. Kes li yêkkirina partî û rêxistina nagere. Bila her reng organîzasyonên Kurdî hebin û di navbeyna wan da bila rekabeteke modern û demokratîk jî hebe û eve proseseke demokratîk e jî. Belêm ev rastîye ne maniê kombûna di bin banekî sihwaneyî da ye. Kes û hêzên Kurd dikarin di muþterekên asgarî da bigihin hev û di navbeyna xwe da koordînasyoneke organîze pêkbînin û hêza xwe ji bo berjewendîyên neteweyî bi hev ra mobîlize bikin. Dijî dijminê þirîk, hêzên Kurd jî divêt bi þirîkahî hereket bikin. Li ber vê rastîyê, kombûna di bin banê KNKyê da giring e û gaveke hewce ye. Ji teksta axivtina serokê KNKyê Elî Yigit kivþ dibe ku terkîba KNKyê ya nihe, tinê ji PKK û tradisyona wê û dostên PKKyê pêktêt. Anku hestîyê piþtê yê îskeletê KNKyê PKK ye û esasen eve ne þaþî anjî kêmasîyek e, tam berevajî vê yêkê PKK bi hêza xwe ya mezin ve KNKyê xurt dike û eve bi serê xwe pozîtîv e. Mexseda min ji vê destnîþankirinê ew e ku, ev terkîb têra nake û divêt biçûk mezin elementên dî yên neteweyî jî di bin banê KNKyê da bêne kom kirin û KNK terkîben bête zengîntir kirin…
Li vê derê karê ku divêt bête kirin ew e ku KNK dê çawa û bi çi rengî bête organîze kirin ku hêza hevpiþk ya neteweyî sewq û îdare bike. Rola KNKyê dê çi be, anjî divêt çi be, divêt bête zelal kirin.
Bi bawerîya min, di þertên îro da KNK mîsyon û roleke koordînasyona neteweyî bîne cih dê rasttir û di cih datir be. Divêt em hemû jî rasyonel bifikirin û hereket bikin. Di her parçeyî da rêxistin hene û ew karûbarê xwe yê polîtîk û rêxistinî dikin û têkoþîna xwe ew bi xwe di nav þertên xweser yên xwe da kumanda dikin û di rê dibin. Hilgirtina rola wan ya xweser ne realîst e. KNK dikare di navbeyna hemû hêzên neteweyî da rol û fonksîyona koordînasyon, têkilî û dîyaloga neteweyî bîne cih. Li milê dî KNK dikare di meydana neteweyî û navneteweyî da, di cih û kanalên ku hêz bi serê xwe ji heq dernakevin û kêm dimînin da, wan valahîyan tijî bike û bibe pal û piþt ji bo hêzên neteweyî. Di þertên îro da, di konjonktûra îro ya navînî û derveyî ya Kurdistanê da, di þert û konjonktûra navçeyî û navneteweyî da, roleke ji vê mezintir û girantir hilgirtin dê ne gelek realîst be. KNK wekî organîzasyoneke sihwaneyî ji bo koordînasyon, têkilî û dîyaloga hemû hêzên neteweyî gelo dikare çawa û bi çi rengî xwe organîze bike, ew dikare bête riberiz kirin û encameke pozîtîv dikare bête derêxistin. Dîsa ve bi bawerîya min KNK hindî ku desentralîst organîze be, hindî ku kolektîv karûbarê xwe bike dê hind serkevtî be. KNK bi program, destûr û çarçoveyeke rasyonel û maqûl û beþdarkirina kes û hêzên neteweyî, anku di bin banê xwe da komkirina hemû, anjî qet nebe piranîya bi kalîte ya element û dînamîkên neteweyî dê bikare rol û berpirsiyarîyeke xurt û bi prestîj bi cih bîne. Temsîleke demokratîk, temsîleke bi berpirsiyarîya hevpiþkî ya neteweyî û herweha bi metodê temsîlkarîya perîyodîk, KNK dê bê, anjî qet nebe mînîmûm, jan û êþtir karê xwe bidomîne û di nav xwe da çerx û mekanîzmayeke demokratîk û fonksîyonel û herweha berdêr û berwer ava bike.
Em hêvî û daxwaz dikin ku KNK li ser vî esasî reorganîze be û bikare bibe zemînê hêzên neteweyî û banekî hevpiþk yê neteweyî û mîsyon û rola xwe ya neteweyî bîne cih.
Bi van bîr û hiziran silav û rêz bo we hemûyan û spas.
13 – 14 Gulan 2006, Bruksel
**
13 – 14 Gulan 2006, Bruksel
Kombûna giþtî ya 6. ya KNKyê li rojên 13-14ê Gulana 2006ê, di demekî gelek nazik û awarte da pêkhat. Kombûna giþtî ev prosesa ku tête jîyan li ser du xalên sereke analîz kir û gihiþte encam û biryarên gelek giring.
I. Rewþa cîhanê û rojhilatanavîn
Kombûna giþtî ya KNKyê li ser rewþa cîhanê rawesta û gihiþte wê bawerîyê ku di roja îro da konfilîkta sereke di navbeyna hêzên demokrasîyê û antî demokratîk da ye. Ji cîhana rojavayê heta rojhilatê, ji cîhana bakur heta baþûr di navbeyna hêzên demokrasîxwaz û antî demokratîk da tekoþîneke xurt û dijwar tête dîtin. Di vê çarçoveyê da polîtîka Amerîkaya Yêkgirtî û bi giþtî cîhana rojavayê ya spesîfîken li rojhilatanavîn, ku Kurdistan di nîveka vê cografyayê da cih digire, hate rawestan û gihiþte wê bawerîyê ku projeya Amerîkayê ya ji bo demokratîzekirina rojhilatanavîn tekabulî armancên mînîmal yên tekoþîna azadîya gelê Kurd dike û herwisa bawer dike ku ev projeye bêyî tifaqeke xurt ya digel bizava neteweyî ya gelê Kurd nikare bigihe armanca xwe û bal kêþa ser wê yêkê ku ev demokratîzekirin û bizava neteweyî ya gelê Kurd divêt bi paralelî bête domandin. Destkevta Kurdistana Baþûr, wekî dewleteke federal, di vê kontekstê da hate biha kirin. Kongreyê destnîþan kir ku heke hêzên demokrasîwxaz yên navçeyê û cîhanê, xebat û hewildanên xwe di nav koordînasyoneke digel tekoþîna parçeyên Kurdistanê da organîze bikin û paralelî bizava demokrasîxwaz ya xelkê Kurd bi pêþ bêxin, hingê dê bigihin armanca xwe.
II. Rewþa Kurdistanê
Li Kurdistanê îro li parçeyê baþûr sîstemê kolonyalîzmê hatîye teswîye kirin û di nav Iraqa federal ya nû da dewleteke federal hatîye damezrandin. Li Kurdistana Rojhilat tekoþîna xelkê me ya dijî rejima Îranê gihiþtîye qonaxeke nû û pêþkevtî. Herweha li Kurdistana Bakur ji têkoþîneke gelek xurt ji hemû alîyan ve tête dan beramberî rejima Tirkîyeyê. Bi taybetî di Newroza îsal da gelê me bi milyonan xwe nîþanda û dawxazên xwe yên neteweyî û îradeya xwe bi dengê milyonan bilind kir. Li Surîyeyê jî herwisa xelke Kurd di nav têkoþîneke bi biryar da ye. Piþtî ku Îraqa nû hate ava kirin û di nav vê dîzayna nû da Kurdistana Baþûr azad bû, Tirkîye, Îran û Sûrîyeyê tifaqa xwe ya antî Kurd ji demên berê zêdetir aktîve kirin û di maksîmûm dereceyê da pozisyoneke êriþkar wergirtin. Li goreyî vê rewþa nû konsepta xwe ya statûkoperes hilkêþane dereceya operasyonên leþkerî yên hevrayî. Xelkê Kurd bi taybetî li bakur û rojhilat beramberî vê eriþkarîya Îran û Tirkîyeyê berxwedaneke bilind nîþanda û eve didome. Rejima Tirkîyeyê bi barbarîyeke nedîtî êriþî serhildana Amedê û bajêrên dî kir û di nav da zarok ji dehan zêdetir kes kuþtin. Bi çekên kîmyayî gerîllayên Kurd þehît kirin. Li Îranê jî xelkê me berxwedana xwe bilind kir û lewma rejima Îranê jî bi hemû hêza xwe ya leþkerî êriþî binkeyên opozisyona Kurd kir. Îran û Tirkîye bi van êriþkarîyên di nav xwe da neman vê carê bi koordînasyoneke leþkerî êriþên xwe xurttir kirin. Îran û Tirkîyeyê bi vê êriþa koordîne xwastin hem bizava neteweyî teswîye bikin, hem jî destkevta Kurdistana Baþûr hilgirin bin tehdîtên xwe û bizava bi giþtî ya neteweyî ablûka û tengav bikin. Kombûna giþtî ya KNKyê ev rewþa nû û êriþkarîya bi koordîne ya dewletên dagîrker bi xurtî þermizar kir û beramberî vê konsepta nû ya êriþkarîya bi koordîne ya dewletên dagirker, zerûreta tifaqa navxweyî destnîþan kir û ji bo vê yêkê jî biryara tesîskirina tifaqa neteweyî wergirt.
Kombûna giþtî ya KNKyê herweha biryar wergirt, ku di demekî nêzîk da bingehê Konferansa neteweyî jî amade bike.
Kombûna giþtî ya KNKyê “dubilmoral”îya Yêkitîya Ewrûpayê [YE] jî ya beramberî êriþkarîya Tirkîyeyê ya li ser gelê Kurd, -ku Tirkîye namzeta YEyê ye-, bi bîr xist û hêvîya xwe dubare kir ku YEyê li bihayên xwe yên demokratîk xwudan derkeve.
Ji alîyê dî ve kombûna giþtî ya KNKyê gelek bi spesîfîkî li ser polîtîka îmhakar ya dewleta Tîrkîyeyê ya li ser rêberê KKK Abdulah Öcalan rawesta û biryar da ku bala bîr û rehîya giþtî ya navxweyî û ya cîhanê bikêþe ser vê konsepta dewleta Tirkîyeyê.
Kombûna giþtî ya KNKyê bi beþdarîya hemû endamên xwe ve pêkhat û rêvebirîyeke nû hilbijart. Li destûr û programa xwe reformên giring pêkîna û li goreyî vê nûbûnê organên xwe yên dî jî hilbijartin û programa xwe ya demê nû bi gelek biryarên têrker û objektîv ve xurttir kir.
Kombûna giþtî ya KNKyê herwisa bihayekî mezin da xwudanderketina sembolên neteweyî û bi bawerîya hêvîyên xelkê Kurdistanê slogana yêkitîya neteweyî bilind kir.
Kombûna giþtî, bi vê bîr û bawerîyê û bi serkevtî bi dawî hat.
KNK