Di nivîsara xwe ya nîveka meha Çile da em li ser konferansa aþtîyê ya bi navê “Tirkîye li aþtîya xwe digere” [13-14 Çile 2007, Ankara], ku Hrant Dînk jî beþdarbibû, rawestabûn. Me gotibû “Gelo Tirkîye li aþtîya xwe digere?”. Çar roj ji ser nivîsara me ra derbaz nebûn, [19yê Çile], Hrant Dînkê aþtîxwaz hate kuþtin. Bi kuþtina Hrant Dînk, [Edîtorê rojnameya Agos ya bi Ermenîkî û Tirkî], hêzên reþ û tarî û þerxwaz yên dewleta Tirkîyeyê, dane kivþkirin ku ew rê nadin aþtîyê. Adresa biryara vê kuþtinê aþkera bû; “Dayreya Herba Taybetî” plangêrîya vê kuþtinê kiribû. Ev merkeza terora dewletî, di bin îdareya ertêþa Tirk da ye. Sabiqeya vê merkeza xwûnrêj ji berê were tête zanîn. Kengî hewcehî bi têkvedanê hebe, ev þebekeya qatilan serkar dibe. Hilbijartina Hrant Dînk jî ne tesduf e helbet. Ew aktîvîstê bizava aþtîyê bû. Wî hem têkoþîna maf û daxwazîyên xelkê xwe yê Ermenî, hem jî xelkên Tirkîyeyê dida. Ew herweha wekî Kurdistanîyek, ku ji bajêrê þîn û þirîn yê Kurdistanê ji Meletîyê bû, piþtevanê bizava neteweyî ya xelkê Kurd jî bû. Hrant Dînk, wekî mixalifê netirs yê rejima antî demokratîk ya Tirkîyeyê, bîr û bawerîyên xwe li her cih û paltforman bi cisaret digotin. Naverok û mesaja dîtin û bîr û hizirên wî biratîya xelkan, wekhevî û azadîya xelkan bû. Hrant Dînkê Ermenîyê Kurdistanê, ji demokrasî, azadî, wekhevî, aþtî û dadîyê pêve doza tiþtekê nedikir. Lê belê, nasyonalîstên faþîst yên Tirkîst, ji van bîr û bawerîyên wî yên humanîter di dereceya herî bilind da aciz dibûn û lê digerîyan ku vî dengê wî yê demokrasîxwaz û aþtîxwaz bibirin...
Axir gihiþtin xwezîya xwe û Hrant Dînkê kotrê aþtîyê ji nav rêzên bizava aþtîyê kêm kirin, belêm tinê fizîken kêm kirin. Bîr û hizirên wî yên aþtîyane, xwezî û daxwazên wî yên di qencî û xêra xelkan da her jînde man û dê her jî jînde bimînin. Merasima cenazeyê wî nîþana vê yêkê bû. Deh hizaran xelk, ji Kurdan heta Tirkan, ji Ermenî, Çerkez heta Lazan, Ereb û Suryanî-Kildanîyan hemû xelk û kêmanîyên Tirkîye û Kurdistanê bûne yêk deng û yêk dil û li vî kotrê aþtîyê xwudan derketin, li dijî terora dewletî, li dijî faþîzm û rasîzma Tirkî mil bi milê hev bûne yêk hêz. Xelkê Kurd û pêþengên xelkê Kurd bi reftareke nimûne, destekeke mezin nîþanî xelkê Ermenî dan û jan û xema wan ji dil parve kirin. Kurd, Tirk û hemû beþdarên merasimê, bi armanca piþtevanîya xelkê mexdûr, Ermenîyên Stanbolê û hemû Ermenîyan, bi yêkdengî slogana biratîyê bi zimanên xwe bilind kirin û gotin “Em hemû Hrant in, Em hemû Ermenî ne”. Ev slogane, ji ber piþtgirîya digel mexdûran, sembolîk jî be gelek bi mana bû û reflekseke birayane bû beramberî Hrant û xelkê wî yê Ermenî. Piþtî merasimê derûdorên Tirkîst tozûdûmanek rakirin li ser vê slogana humanîter û piþtgir. Mixabin ku hindek kesên bêhesû û bêvîzyon yên demokrat jî, bi zanahî anjî ji ber bê kapasîtetîya xwe ya polîtîk, tevî vê koroya kevneperês û nijadperês bûn û reftareke popûlîzma negatîv wergirtin beramberî vê slogana “Em hemû Ermenî ne”!. Hal ew e ku Hrant Dînk di serî da ji ber Ermenîtîya xwe û parastina mafên xelkê xwe bû armanca terora dewletî. Li milê dî ew piþtevanê bizava neteweyî ya xelkê Kurd jî bû ku ji xwe Ermenîyê Kurdistanê bû û navê kiçeke wî jî Delal bû. Ya herî giring jî aktîvîstê bizava aþtîyê bû û di konferansa “Tirkîye li aþtîya xwe digere” da axivtibû û pozisyoneke gelek rast û durust wergirtibû di rêza aþtîyê da û destek dabû bizava azadîxwaz ya xelkê Kurd. Hrant Dînk ji ber van binas û reftara xwe ya stabîl û cesûr hate kuþtin ji teref hêzên reþ û tarî yên dewletê ve.
Qatilên lolebkêþ hatin girtin, belêm ji reftara dewlet û hukûmetê kivþ e ku dê ev kuþtine jî bi girtina lolebkêþan bimîne û hêza organîze ya li piþt vê terorê dê “meçhûl” bimîne anjî dê bête hêlan!.
Bi kuþtina Hrant Dînk mesaj hate dan ku “Tirkîye li aþtîya xwe nagere”!. Pratîk li meydanê ye û dewlet dixwaze li ser hemû aþtîxwazan hakimîyeta tirsê serdest bike û bi vî rengî rê li ber bizava bi giþtî aþtîxwaz, azadîxwaz û demokrasîxwaz ya xelkên Tirkîye û Kurdistanê, bigire. Belêm, aþtîxwaz, azadîxwaz û demokrasîxwaz pêkve û bi yêk dengî divêt vê terora dewletî berteref bikin, bi cisaret dijî vê êriþa dewletê û lolebkêþên wan derkevin, li beramberî wan bi yêk hêzî çik rawestin.
Li Sibata 2006ê Matran Andrea Santoroyê Italî li Trabzonê kuþtin, li Çileya 2007ê jî dor înane Hrantê Ermenî, subehî dê provakasyon û qetleke dî bikin. Mexseda vê kana terora dewletî kivþ e û dixwazin planê xwe yê fetisandina bizava azadîxwaz ya xelkan, bibine serî û binecih bikin. Divêt ev êriþa organîze ya dewleta binerd û sererd bi hev ra bête rawestandin.
28 Çile 2007