Bîr û rehîya demokratîk
Bî r û rehîya demokratîk ya cîhanê bi giþtî di pirsa xelkê Kurd da, bi gotina herî nerm, îmtîhaneke baþ nade!. Ji ber vê reftara paradoksal ya cîhana demokratîk mirov difikire ku xwezî ronakbîrên Kurd bi hev ra bangeke wisa kiriban:
Em bîr û rehîya demokratîk û humanîter û ”dewletên demokratîk” yên ku bihayên demokratîk bo xwe kirine armanc, belêm di pratîkê da bereksî wê hereket dikin, rexne dikin. Dewlet û rêvebirîyên dîktatoryal, paþverû û faþîst jî sûcdar dibînin.
Boçi em van rexne û sûcdarîyan dikin?
Li rojhilatanavîn xelkekî bi navê Kurd, ku nezîkî 50 [pêncî] milyon e, bê dewlet hatîye hêlan. Vî xelkê ku di navbeyna çar dewletan da hatîye parve kirin welatek heye û navê welatê wan Kurdistan e. Piþtî ku rejima Seddam ji alîyê koalîsyona navneteweyî ya di pêþengîya Amerîkaye da ve ewil hate ablûka kirin û paþê jî hate hilweþandin, xelkê Kurd di parçeyê Kurdistanê yê di bin desthilata Iraqê da gihiþte azadîya xwe û îro di nav Iraqa Federal da, bi rêvebirîyeke federal ya navçeyî xwe îdare dike. Kurd bi destvehatina vî giravê jîyana azad relatîven jî be dilþa ne û ji ber vê destekdayînê minetdarê bîr û rehîya demokratîk ya dinyayê ne. Lê belê, Kurdên ku di bin nîrê kolonyalîzma Tirkîye, Îran û Sûrîyeyê da hêj negihiþtine azadîya xwe. Kurd li van welatan jî daku bigihin azadîya xwe têkoþîneke heq, meþrû û bi biryar didin. Rêvebirîyên van dewletan xwastekên Kurdan yên azadîyê bi metodên xwûnî ditepisînin. Têkoþerên azadîyê an dikujin, an bêseraþûn dikin, anjî bi cizayên herî giran hesf dikin.
Di nav van dewletan da Tirkîyeya ku xwe parçeyekî ”Dinyaya Rojavayê” dibîne heye. Li Tirkîyeyê nufûsa Kurdan nêzîkî 30 [sih] milyon e û ji van nezîkî 20 [bîst] milyon li ser cografyaya xwe anku li Kurdistanê dijîn. Tirkîye hem endamê Natoyê ye, hem jî ber bi endambûna Yêkitîya Ewrûpayê ve ye. Kurd li Tirkîyeyê bereksî hemû norm, krîter û bihayên demokratîk, ji hemû mafên xwe yên xwezayî û demoktratîk hatine bêpar kirin. Perwerdeya bi Kurdî nîne. Kurdî wekî ziman hêj jî ne azad e. Gotina Kurdistanê qedexe ye. Bedelê hereketkirina bi þuûra Kurdîtîya kolektîv bi dehan sal hefs e. Kurd bi navê xwe nikarin polîtîkê bikin û partîyên xwe ava bikin. Tirkîye li ser rêya endametîya YEyê ye, belêm hemû mafên xelkekî 30 milyonî xesp kirine. Aha Kurd dijî vê hegemonyaya ceberrût têkoþîna azadîyê didin. Li ber vê rastîyê jî YE pêkve dijî van polîtîkên antî demokratîk yên Tirkîyeyê reftareke zelal û bi biryar nîþan nade. Amerîka jî herwisa. Kurd ji ber vê xemsarîya dînamîka demokratîk ya derve, bi timamî bi hêza xwe ya navîn dijî dewleta Tirkîyeyê têkoþîneke bi bedelên giran didin. Dewleta Tirkîyeyê tinê bi zulma li ser Kurdên li nav xwe namîne, destkevtên demokratîk û statûya Kurdên di nav Iraqa nû da jî, ku bi alîkarîya Amerîka û cîhana rojavayê ava dibe, qebûl nake û bi gefên operasyona leþkerî daberizînê li ser wan dike. Tirkîye hem li nav xwe, hem jî li navçeyê dijminahîya xelkê Kurd dike, mafê jîyanê nade Kurdan. Beramberî vê êriþa birandêr, Kurd bi hemû rê, metod û aletan hem têkoþîneke sivîl û demokratîk, hem jî têkoþîneke çekdarî ya hindî hûn bêjin heqqane didin. Lê belê, YE û Amerika naxwazin vê rastîyê bibînin, li teniþta hêz û dewleta antî demokratîk cih digirin. Li ber vê rewþa paradoksal, em ronakbîrên Kurd li hember vê polîtîka we ya dobilmoralî isyanê dikin û bangî we dikin ku li biha, norm û krîterên xwe yên demokratîk xwudan derkevin.
Binêrin, di nîveka Balkanan da bi hevkarîya we Kosovaya du milyonî digihe azadî û serxwebûna xwe û em jî vê yêkê wekî mafekî xwezayî yê xelkê Kosovayê dibînin û destekê didinê û xelkê Kosovayê pîroz dikin. Li Kosovayê hejmara Tirkan çend hezar in [% 1] û bi navê etnîsîteya wan partîya wan [Partîya Tirk ya Demokratîk Ya Kosovayê] heye, dikevin hilbijartinan û li parlementê xwudan temsîl in. Zimanê Tirkî li navçeyekê jî be fermî ye. Partî [Partîya Demokrasîyê ya Kosovayê] û serokê [Haþim Taçî], ku li hilbijartina 17ê Teþrînê [Mijdarê] kar kirî ji hereketa leþkerî UÇKyê tên, ku têkoþîna Rizgarîya Neteweyî ya Kosovayê didan.
Baþe li Tirkîyeyê çi dibe? Îro li Tirkîyeyê partîya legal, DTP, [Partîya Civata Demokratîk], -hem jî di parlementa Tirkîyeyê da xwudan grûb e-, ku bi navê xelkê Kurd têkoþîna azadî û demokrasîyê dide û digel ku navê etnîsîteya Kurdî jî lê nîne, girtina wê tête xwastin û herwisa provakasyon têne kirin ku rêvebir û endamên wê bêne lînç kirin. Herweha PKKya ku digel HPGyê ji bo maf û azadîyên xelkê Kurd û Kurdistanê têkoþîneke heq û meþrû dide wekî terorîst tête bi nav kirin. Em van polîtîka û reftarên pratîk neheq û þaþ dibînin. Em li hêvîyê ne ku YE, Amerîka û herkesên ku terefdarîya bihayên demokratîk û humanîter dikin, dijî polîtîkên antî Kurd û antî Kurdistan yên dewleta Tirkîyeyê rawestin, pozisyona xwe ya li Kosovayê, beramberî Tirkîyeyê jî nîþan bidin û li terefê têkoþîna heq ya xelkê Kurd û pêþengên wî cih bigirin. Ya rast ev e.
Gelo ma ne xwezî û daxwazeke mirovî, demokratîk û neteweyî ye ku bi hev ra bête bang kirin?
ROJAN HAZIM