paşve

 
Bîr û rehîya demokratîk

 

ROJAN HAZIM

 

Bîr û rehîya demokratîk ya cîhanê bi giştî di pirsa xelkê Kurd da, bi gotina herî nerm, îmtîhaneke baş nade!. Ji ber vê reftara paradoksal ya cîhana demokratîk mirov difikire ku xwezî ronakbîrên Kurd bi hev ra bangeke wisa kiriban:

Em bîr û rehîya demokratîk û humanîter û ”dewletên demokratîk” yên ku bihayên demokratîk bo xwe kirine armanc, belêm di pratîkê da bereksî wê hereket dikin, rexne dikin. Dewlet û rêvebirîyên dîktatoryal, paşverû û faşîst jî sûcdar dibînin.

Boçi em van rexne û sûcdarîyan dikin?

Li rojhilatanavîn xelkekî bi navê Kurd, ku nezîkî 50 [pêncî] milyon e, bê dewlet hatîye hêlan. Vî xelkê ku di navbeyna çar dewletan da hatîye parve kirin welatek heye û navê welatê wan Kurdistan e. Piştî ku rejima Seddam ji alîyê koalîsyona navneteweyî ya di pêşengîya Amerîkaye da ve ewil hate ablûka kirin û paşê jî hate hilweşandin, xelkê Kurd di parçeyê Kurdistanê yê di bin desthilata Iraqê da gihişte azadîya xwe û îro di nav Iraqa Federal da, bi rêvebirîyeke federal ya navçeyî xwe îdare dike. Kurd bi destvehatina vî giravê jîyana azad relatîven jî be dilşa ne û ji ber vê destekdayînê minetdarê bîr û rehîya demokratîk ya dinyayê ne. Lê belê, Kurdên ku di bin nîrê kolonyalîzma Tirkîye, Îran û Sûrîyeyê da hêj negihiştine azadîya xwe. Kurd li van welatan jî daku bigihin azadîya xwe têkoşîneke heq, meşrû û bi biryar didin. Rêvebirîyên van dewletan xwastekên Kurdan yên azadîyê bi metodên xwûnî ditepisînin. Têkoşerên azadîyê an dikujin, an bêseraşûn dikin, anjî bi cizayên herî giran hesf dikin.

Di nav van dewletan da Tirkîyeya ku xwe parçeyekî ”Dinyaya Rojavayê” dibîne heye. Li Tirkîyeyê nufûsa Kurdan nêzîkî 30 [sih] milyon e û ji van nezîkî 20 [bîst] milyon li ser cografyaya xwe anku li Kurdistanê dijîn. Tirkîye hem endamê Natoyê ye, hem jî ber bi endambûna Yêkitîya Ewrûpayê ve ye. Kurd li Tirkîyeyê bereksî hemû norm, krîter û bihayên demokratîk, ji hemû mafên xwe yên xwezayî û demoktratîk hatine bêpar kirin. Perwerdeya bi Kurdî nîne. Kurdî wekî ziman hêj jî ne azad e. Gotina Kurdistanê qedexe ye. Bedelê hereketkirina bi şuûra Kurdîtîya kolektîv bi dehan sal hefs e. Kurd bi navê xwe nikarin polîtîkê bikin û partîyên xwe ava bikin. Tirkîye li ser rêya endametîya YEyê ye, belêm hemû mafên xelkekî 30 milyonî xesp kirine. Aha Kurd dijî vê hegemonyaya ceberrût têkoşîna azadîyê didin. Li ber vê rastîyê jî YE pêkve dijî van polîtîkên antî demokratîk yên Tirkîyeyê reftareke zelal û bi biryar nîşan nade. Amerîka jî herwisa. Kurd ji ber vê xemsarîya dînamîka demokratîk ya derve, bi timamî bi hêza xwe ya navîn dijî dewleta Tirkîyeyê têkoşîneke bi bedelên giran didin. Dewleta Tirkîyeyê tinê bi zulma li ser Kurdên li nav xwe namîne, destkevtên demokratîk û statûya Kurdên di nav Iraqa nû da jî, ku bi alîkarîya Amerîka û cîhana rojavayê ava dibe, qebûl nake û bi gefên operasyona leşkerî daberizînê li ser wan dike. Tirkîye hem li nav xwe, hem jî li navçeyê dijminahîya xelkê Kurd dike, mafê jîyanê nade Kurdan. Beramberî vê êrişa birandêr, Kurd bi hemû rê, metod û aletan hem têkoşîneke sivîl û demokratîk, hem jî têkoşîneke çekdarî ya hindî hûn bêjin heqqane didin. Lê belê, YE û Amerika naxwazin vê rastîyê bibînin, li tenişta hêz û dewleta antî demokratîk cih digirin. Li ber vê rewşa paradoksal, em ronakbîrên Kurd li hember vê polîtîka we ya dobilmoralî isyanê dikin û bangî we dikin ku li biha, norm û krîterên xwe yên demokratîk xwudan derkevin.

Binêrin, di nîveka Balkanan da bi hevkarîya we Kosovaya du milyonî digihe azadî û serxwebûna xwe û em jî vê yêkê wekî mafekî xwezayî yê xelkê Kosovayê dibînin û destekê didinê û xelkê Kosovayê pîroz dikin. Li Kosovayê hejmara Tirkan çend hezar in [% 1] û bi navê etnîsîteya wan partîya wan [Partîya Tirk ya Demokratîk Ya Kosovayê] heye, dikevin hilbijartinan û li parlementê xwudan temsîl in. Zimanê Tirkî li navçeyekê jî be fermî ye. Partî [Partîya Demokrasîyê ya Kosovayê] û serokê [Haşim Taçî], ku li hilbijartina 17ê Teşrînê [Mijdarê] kar kirî ji hereketa leşkerî UÇKyê tên, ku têkoşîna Rizgarîya Neteweyî ya Kosovayê didan.

Başe li Tirkîyeyê çi dibe? Îro li Tirkîyeyê partîya legal, DTP, [Partîya Civata Demokratîk], -hem jî di parlementa Tirkîyeyê da xwudan grûb e-, ku bi navê xelkê Kurd têkoşîna azadî û demokrasîyê dide û digel ku navê etnîsîteya Kurdî jî lê nîne, girtina wê tête xwastin û herwisa provakasyon têne kirin ku rêvebir û endamên wê bêne lînç kirin. Herweha PKKya ku digel HPGyê ji bo maf û azadîyên xelkê Kurd û Kurdistanê têkoşîneke heq û meşrû dide wekî terorîst tête bi nav kirin. Em van polîtîka û reftarên pratîk neheq û şaş dibînin. Em li hêvîyê ne ku YE, Amerîka û herkesên ku terefdarîya bihayên demokratîk û humanîter dikin, dijî polîtîkên antî Kurd û antî Kurdistan yên dewleta Tirkîyeyê rawestin, pozisyona xwe ya li Kosovayê, beramberî Tirkîyeyê jî nîşan bidin û li terefê têkoşîna heq ya xelkê Kurd û pêşengên wî cih bigirin. Ya rast ev e.

Gelo ma ne xwezî û daxwazeke mirovî, demokratîk û neteweyî ye ku bi hev ra bête bang kirin?

ROJAN HAZIM

12 Kanûn 2007

serî