Aþtî?
Di meydana polîtîk ya Tirkîye û Kurdistanê da ev gotina ”aþtî”yê jî ji mana û naveroka xwe hatîye vala kirin, hatîye dûr kirin. Di vî warî da, -îstîsna têne-, dewleta Tirk û ”bilcumle” terefê Tirk di nav reftareke xemsar û negatîv da ye. Xema wan ya ”aþtî”yê nîne û esasen di rojeva wan da jî cih nagire. Dewlet bi hemû mekanîzmayên xwe ve gelek bi zanahî vê ”gotinê” bi kar naîne û wekî dibihîze jî otomatîk reflekseke redkirinê nîþan dide. Dewleta Tirk ji kir û kiryara xwe, ji polîtîka û pratîka xwe, ji pozisyon û êriþkarîya xwe razî xuya ye û dewam jî dike. Di vê tabloyê da tiþtekî xerîb xuya nake û dewleta Tirk wekî terefekî þerî û neheqîyê di vê reftara xwe da bi israr e, di þertên îro da ji bo ”aþtî”yê bi timamî girtîye û di vê yêkê da jî zelal e!.
Belêm terefê dî, anku terefê mexdûr, terefê kolonî, terefê bindest, terefê heq, ku eve serê dehan salan e jî berxwedaneke rewa dide beramberî dagîrkerîya Tirk, anku pêkve xelkê Kurd, patînajê dike, vê gotinê wekî benîþt dicû, bê mana, bê þert û bê dem bîst û çar seet dubare dike. Kurdan xwe bi xwe ev term, ev gotin, bê mana kirîye, sivik kirîye, hetta laçqe kirîye. Heke em ji bo terefê Kurd li mazeretekê bigerin, dikarin bêjin ku kolonîzasyona hinde salan ya dewleta Tirk, di warê sosyopsîkolojîk da tehrîbateke mezin di giyanê Kurd da pêkînaye. Dîyar e vê travmaya mezin, bi xwe ra kompleksa xwe kêm dîtinê û hissa bi xwe nebawerbûnê jî afirandîye mixabin. Lewma beramberî vê êriþkarîya dewleta Tirk, wekî plakê xirabbûyî du hevokan dubare dike mirovê Kurd; ”em aþtîyê dixwazin, em biratîyê dixwazin”!. Aþtî û biratî xwastin baþ e, belêm eve ji kê tête xwastin? Dewleta Tirk beramberî her dubarekirina Kurd ya ”aþtî” û ”biratî”yê, fîþek û bombeyan dibarîne ser serê Kurd û bedenên ter û taze yên ciwanên Kurd tîne xwarê.
Hindek tiþt, bûn û bûyer hene ku divêt zemînekî gihiþtî bête amade kirin. Di konjonktûra îro da dewleta Tirk nehatîye tengav kirin ku xwe mecbûrî ”aþtî”yê bibîne. Di rewþeke wisa da, bi gotinên ”aþtî” û ”biratî”yê rabûn û rûniþtin encameke pozîtîv nade. Di têkoþînên azadîyê da ji xwe terefê azadîxwaz xwezayîyen terefê aþtîyê ye. Terefê dijî aþtîyê, dagîrker e, kolonyalîst e. Xelkê azadîxwaz di pozisyona heq da ye, dewleta kolonyalîst û dagîrker di pozisyona neheq da ye. Alîyê heq û azadîxwaz, divêt bi israr, -çi mînîmal bin, çi maksîmal bin-, daxwaz û xwastekên xwe formûle bike û pêþkêþî bîr û rehîya giþtî bike û bi her reng metodên têkoþîna xwe dijmin tengav bike, ji nav da, ji derve dijmin dorpêç bike, hilgire nav ablûkayeke neteweyî û navneteweyî û mecbûrî rûniþtina ser maseyê bike. Lihevhatin li ser maseyê dibe û her çi reng aþtî hebe li ser vê maseya gotûbêj û danûstandinê pêktêt. Aþtî bi sloganan pêknayêt. Xelkê me yê belengaz di vî warî da bêguneh e ku gava pirsa ”hûn çi dixwazin? jê tête kirin, ”em aþtî û biratîyê dixwazin” dibêje. Ev bersiva xelkê me yê sade bûye þablon. Aþkera ye ku di vî warî da pêþengên polîtîk û ronakbîr di nav þaþîyekê da ne, di agahdarkirin û serwextkirina armancên têkoþîna neteweyî û demokratîk da kêm dimînin ku eve ji þaþîyê wedatir qusûrek e.
1ê Îlonê ”roja aþtîyê ya cîhanê” ye û dîsa ve dê xwezîyên aþtîyê bêne dubare kirin. Aþtî xwastin, terefê aþtîyê bûyîn, nêrîn, bawerî û reftareke mirovî ye, pozîtîv e. Cihê ku þer û doz lêbin, konfilîkt kûr bin, aþtî jê dûr e. Lê belê, kî ye serkanîya konfilîktan, þer û dozan, divêt baþ bête dîtin. Di nimûneya me da serê sebeban dewleta Tirk e û aþkera terefê neheqîyê ye. Serkanîya konfilîkt, þer û dozan ew e. Xelkê Kurd ji bo mafên xwe yên xwezayî têkoþînê dide, doza azadîya xwe dike, doza wekhevîyê dike, doza dad û dadyarîyê dike. Xelkê Kurd divêt kêm zêde armanc anjî armancên xwe zelal û konkret bike û ji bo bi destxistina wan di nav reftar û pozisyoneke aktîv û dînamîk da be. Di vê nimûneyê da, terefê ku divêt aþtîyê bixwaze, hetta lavakarîya aþtîyê bike, ji ber neheqî û þerxwazîya xwe dewleta Tirk e. Belêm mixabin ku xelkê me di vî warî da jî di nav rebenî û perîþanîyê da ye. Þûna ku pêyê xwe li erdî asê û saxlem bike, reftareke bi xwe bawer nîþan bide, serê xwe bilind bike û bi dengekî bilind ”ez terefê heqîyê me, doza azadîyê dikim, doza wekhevîye dikim, doza erdê xwe yê ku hatîye dagîr kirin dikim, terefê neheq dewleta Tirk, heke dixwazî dawî li þer bêt, daxwazên min qebûl bike, rûne ser maseyê û rê li ber aþtîyê veke!” bêje, gotina ku êdî bêtam bûyî ”em biratîyê dixwazin, em aþtîyê dixwazin”ê dubare dike. Hevrikê xelkê Kurd, dewleta Tirk çi dike beramberî van gotinan? Bi girnijîneke xayînane li xelkê Kurd dinêre!.
Heta ku azadî û wekhevî pêkneyêt dê aþtî çawa pêkbêt xelkê me yê dilpak!. Kilîlê derê aþtîyeke dadyar, azadî û wekhevî ye. Programa xwe zelal bike û pêþîyê azadîyê, wekhevîyê bixwaze, bi dest ve bîne, garantî bike û li ser vî xîmê saxlem aþtîyê ava bike!
Not: HETAVê nazdar; roja bûyîna te [1ê Îlonê] ya 17. pîroz be, jîyekî dirêj û bi saxî û silametî bo te daxwaz dikim û tême serê te.
ROJAN HAZIM
29 Tebax 2007