Gelo
Tirkîye li aştîya xwe digere?
Însîyatîva
Aştîya Demokratîk eve midehek e ketîye nav xebateke tîr û li delîveyên
pêkhatineke aştîyane digere. Serê vê bizavê komeke ronakbîrên Tirk
û Kurd û kêmanîyên dî dikêşin û bi armanca aştîyê li serbajêrê
Komara Tirkîyeyê [TC], Ankarayê, [13 – 14 Çile 2007], konferansek bi
slogana ‘Tirkîye li aştîya xwe digere’ pêkînan. Karekî xêrê ye
û helbet tête hêvî kirin ku serbikeve û ev dengê aştîyê bigihe
mezinên dewleta Tirk yên li Ankarayê û Tirkîye aştîya xwe bibîne.
Lê
belê, ji ber ku sicîla TCyê neku xirab e, hind reş û tarî ye ku bivê
nevê pirsa ” gelo” di serê mirovan da peyda dibe. Dîroka vê dewletê bi
kirêtî û qirêjîyan ve tijî ye, heta gewrîya xwe di nav xwûna xelkên cîran
da ye. Çu cara bi xelkên cîran ra aşt nebûye, hetta elîta dewletê
digel xelkê xwe jî aşt û aram nebûye. Di ser da jî eve dehan sal e ku
xelkê Kurd bi nifûsa xwe ya milyonan doza mafên xwe yên mirovî, doza wekhevîyê,
ya azadîyê dike, ji ber van armancên heq bedelên giran dide, bedenên ciwanên
xwe yên ter û taze dide erdî, xwe diperitîne, lê ma xema TCyê ye!. Ew ne
sarîya şerê germ di patika xwe da his dike, nejî çiveçiva fîşekan
dibihîze. Heta berî çend salan, roj nebû ku termekî leşkerê xwe
raneke, lê disa ve bêxem bû û îro jî bêxem e!. Mekanîzmaya mantiqî ya
dewletê îflas kirîye, ji şer, kuştin, xirabkirin û wêrankirinê pêve
tiştekê ne dihizire, nejî dixwaze bihizire. Dewletek hinde kor nabe, ji
bo rika xwe ya kompleksîv hazir e ku xelkekê qir jî bike, ku di dîroka xwe
da kirîye. Tehemmul nakin ku ew Kurdên ku ew hêj jî ”kiro” dibêjin, îro
di meydanan da bêyî tirs û xof xwasteka wekhevîyê diqîrin, ji bo mistek
esmanekî azad xwe li deşt û çîya feda dikin. Bi kompleksa “mezinahîyê”,
”em dê çawa van kiroyan muhatab wergirin” dibêjin û esasen xwe biçûk
dikin. Daku ji navê Kurd behs nekin, xwezî û daxwazên wan nebihîzin, maskeyên
reş û tarî dikêşin ser û çavên xwe. Boçi? Çiku terefê neheq
in, baş dizanin ku di çeperê neheqîyê da ne. Naxwazin vê neheqîya xwe
bibînin û naxwazin çu kes jî vê neheqîya wan bo wan bêje anjî bîne bîra
wan. Ev kîn û xereza wan ya beramberî xelkê Kurd û pêşeng û têkoşerên
wê, bêbinas nîne. Kana vê nefreta wan, ew neheqîya wan e. Li ber mexdûrîyeta
xelkê Kurd, li pêş serbilindî û mexrûrîyeta pozîtîv ya xelkê Kurd,
xwe biçûk dibînin, xwe şkestî û hilweşîyayî his dikin, çiku baş
dizanin ku Kurd wekî terefê mexdûr heq in, di çeperê heqîyê da ne û doza
heq û huqûqê dikin. TC û hemû organ û mekanîzmayên wê, rêber û rêvebirên
wê, li pêş xelkê Kurd û pêşengîya wê stûxwar in, çavşor
in û bi vê kompleksê jî har û hêc in. Kir û kiryarên wan yên heta
Ji
ber hindê ye ku bi israr ji hemû hewildanên pêkhatin û aştîyane
direvin. Baş dizanin ku wan hêj ji nihe ve berze kirîye, li ber bizava
neteweyî ya xelkê Kurd şkestine. Şerxwazîya wan, êrişkarîya
wan ji ber vê têkçûna wan e. Hêj ji îro ve mexlûb in, Kurd xalib in. Bi
kompleksa salan naxwazin qebûl bikin ku ew mexlûb bûne, Kurd xalib bûne. Rûniştina
ser maseya aştîyê, pêkhatina digel xelkê Kurd adeta bo xwe mirin dibînin.
Lê belê, çare jî nîne û wekî gotina hizar salî, çu faydeyê tirsê ji
bo ecelê nîne û dûr an nêzîk dê mecbûrî maseya lihevhatinê bibin û ya
rastî dê ji teref mexdûran ve bêne mecbûr kirin ku rûnin ser maseya aştîyê.
Nimûneyên bi vî rengî li dora xwe dibînin û taya mirinê wan digire.
Xwezaya rik û rikeberîyan ev e, lihevhatin! Aştî, pêkhatin, lihevhatin
di navbeyna raqiban da, dijminan da çêdibe. Kurd û Tirk di şertên îro
da li du çeperên dijî hev rawestane û pozisyon wergirtine. Kurd li terefê
heqîyê, Tirk jî li milê neheqîyê ne. Dîrokê hizar car nîşan daye
ku, dûr an nezîk, heqî zora neheqîyê dibe, terefê heq serdikeve, alîyê
neheq bindikeve. Ev encame di rikeberîya Kurd û Tirkan da jî dê wisa be.
Şkestin û binketina TCyê ji nihe ve tête dîtin. Vêca Kurd wekî terefê
mexdûr û heq, dixwazin ev demê rikeberîyê dirêj nekêşe, xwûn zêde
nerije, dijminahî kûrtir nebe, hêj rê nêzîk, TC ji rika xwe ya negatîv
vegere û rê li ber aştîyê veke û digel xelkê Kurd pêkbêt. Lewma ev
hewildanên bi armanca pêkînana aştîyê têne kirin baş in, di cih
da ne û divêt bêne destek kirin. Terefê heq û bi xwe û têkoşîna xwe
bawer, ji van hewildanên aştîyane xwe dûr nake, xwe jê banade. Tebîetê
terefê neheq e ji hewildanên aştîyê revîn, çiku ne bi xwe nejî bi
şerê xwe bawer in.
Ji
ber vê yêkê, ev karê aştîxwazî yê ku ronakbîrên herdu neteweyan û
yên ji kêmanîyên dî pê rabûyî, hem xebateke zor û dijwar e, hem jî xêra
hemû xelkan têda heye û armanceke qencî û xêrê ye. Belêm ji tecrubeyên
salan kivş e ku kes û hêzên aştîxwaz divêt bi gavên destpêkê
nemînin, hêvîyên xwe neşkênin, bi sebir bin û ya herî giring ji bo
bidestxistina aştîyeke maqûl, dadyar û mayînde, ji bo aştîyeke
pozîtîv, bi israr bin û organîze bin. Dewleta Tirkîyeyê û ev rêber û rêvebirên
wê yên bêvizyon û bêhesû, tengbîn û kîndar, dê bi hemû dek û dolaban
rêya aştîyê bigirin, cepheyê şer xurt û gur bikin. TC bi van polîtîkên
xwe yên îro “li aştîya xwe” nagere mixabin. Lê divêt di cepheyê aştîxwazan
da jî rik hebe. Wekî xelk dibêje, cepheyê binamûsan jî divêt hindî
cepheyê bênamûsan bi cisaret be û gavan paşve neavêje.
Tête
hêvî kirin ku cêpheyê aştîxwaz, ser ji cêpheyê şerxwaz bistîne.
ROJAN
HAZIM
13
Çile 2007