Ji Sêwasê heta Hekarîyê, ji Qersê heta Osmanîyeyê Kurdistan di bin dagîrîya ertêþa Tirk da ye û ertêþ bi hemû hêza xwe ve di nav êriþkarîyeke xedar da ye. Ji 850 hizar hejmara ertêþê, bêyî mubalexe nîv milyon leþker îro li Kurdistanê hatine bi cih kirin û hemû jî di nav halê þer da ne. Digel vê dagîrîya bêhnçikêr ya seranserê Kurdistanê, nihe jî sêkuçeya Hekarîyê û Þirnex û Sêrt duqat hatine dagîr kirin û ev navçeya stratejîk di bin ablûkayeke gelek dijwar da ye. Ertêþ bi dîyarkirina vê ”navçeya ewlehîyê” dixwaze sehmeke mezin bide xelkê Kurd, belêm ev sîleha wan jî li wan vegerya û gelek kuþtî dan. Bi vê gava nû, ertêþ dixwaze kir û kiryarên xwe yên leþkerî û polîsî yên li Kurdistanê, bê tixûb û bê pirs û pirsyar bike û herweha xwe ji hemû doz û biryarên huqûqî û qanûnî jî bide muaf kirin!.
Îro ji alîyê Kurda ve kivþ e ku li Kurdistanê bi navê îdareya kolonyalîzma Tirk, iqtidar di destê ertêþê da ye. General Buyukanit ev yêke, di preskonferansa 12ê Nîsanê da û paþê jî bi muhtiraya faþîstî ya nîveþeva 27ê Nîsanê deklare kir ku ew êdî li pêþ perdeyê ne. Ertêþê bi vê hemleya nû giranahîya xwe dana ser îdareya ”sivîl” û di bin kontrola xwe da proseseke nû da dest pê kirin. Paþxistina hilbijartinên serokkomarîyê û îlankirina hilbijartinên pêþdem [pêþwext] yên parlementê li 22yê Tîrmehê, bi vê fiþara ertêþê pêkhatin.
Nihe prosesa hilbijartinan bi hemû hêz û hêla xwe ve dest pê kirîye. Belêm proses herweha di bin kontrol û koordîneya ertêþê da pêþdikeve. Eve tête wê manayê ku heke 23yê Tirmehê encameke bi dilê ertêþê dernekeve meydanê, dosyaya ihtimala berterefkirina parlementê di bin çengê generalan da ye û dikarin hergav danin ser maseyê. Ertêþê vê gavê hemû giranahîya xwe daye ser partîyên li dora xwe, ku ji hilbijartinan wan serkevtî bidine derêxistin, ku di serê wan da jî CHPya Baykalî têtin û helbet MHP jî pêra. AKP jî, herçend li pêþ ertêþê xwe wekî partîyeke ”mexdûr” dide nîþan dan jî, lê gava dor hate astengkirina bizava xelkê Kurd, bê qeyd û þert digel CHP û partîyên dî yên biçûk, di cepheyê ”antî Kurd” da cihê xwe digire. Di pirsa lîsteya yêkpare ya namzetên serbixwe da ev tifaqa bêyûm ya AKP û CHPyê hate dîtin ku rê li ber namzetên Kurd yên DTPyî bigirin. Ev cepheyê bêyûm bi vê jî nema, ”qanûna polîsî” jî derêxistin û bi vê qanûnê selahîyeta polîsî bêtixûb kirin.
TCyê [Komara Tirk] di vê prosesa hilbijartinan da, konsepta ablûkakirina bizava neteweyî ya xelkê Kurd ya di warê sivîl û demokratîk da jî êxistîye nav pratîkê. Herwisa bi operasyonên leþkerî û polîsî ve jî terora dewletê bêtixûb tête domandin li Kurdistanê. Bi vî rengî dixwazin bêhnê li xelkê Kurd çik bikin û çûna ser sindoqê bloke bikin daku rê li ber hilbijartina namzetên DTPyî an bi timamî bigirin, anjî hindî dest bide hejmara namzetên hilbijartî kêm bikin ku negihin dereceya grûbê li parlementê. Esasen îlankirina navçeyên qedexekirî ji alîyekê ve bi armanca astengkirina hilbijartinan ve jî girêdayî ye. Bi dîzayn û kumandaya ertêþê, hema bêjin hemû mekanîzmayên dewletê bi vê armancê hereket dikin. Tirpankirina gelek namzetên DTPyî ji alîyê Rêvebirîya Bilind ya Hilbijartinan jî divêt di nav vê konseptê da bête biha kirin.
Li milê dî, DTPyê jî namzetên xwe yên serbixwe aþkera kirin. Gerçî divêt bête gotin ku DTPyê hem di tesbîtkirina namzetên navxweyî da, hem jî namzetên ji tifaqa ronakbîr û rêxistinên demokrasîxwaz yên Tirk da, hindek kêmasî hetta þaþî kirin, belêm êdî ew gav li paþ ma. Îro divêt DTP xwe di maksîmûm dereceyê da bi armanca serkevtinê ve kilîl bike. Di van þertan da yêk ji karên sereke yê neteweyî jî ew e ku Kurd di nav xwe da yêkitîyeke maqûl pêkbînin û bi hev ra dijî vê zulma dewletê xwe bikine sîper û bi xebateke gelek xurt, bi serkevtî ji sindoqê derkevin. Demê hilbijartinan kivþ e ku dê di bin teroreke nedîtî ya dewletê da derbaz be ji milê Kurdan ve. Lê belê, digel van hemû zor û zehmetîyan jî, divêt Kurd platforma hilbijartinan hem ji alîyê ziman ve, ku Kurdî bi kar bînin, hem jî ji alîyê ajîtasyon û propagandaya azadî, demokrasî û bi giþtî mafxwazîyê ve, bikine meydana têkoþîna azadî û demokrasîyê. Ji bo bi dest ve înana hejmareke zêdeyî grûbê di parlementê da jî, divêt xebateke xurt, dînamîk û aktîv bête kirin. Demê hilbijartina bi serê xwe divêt wekî platformeke xebat û têkoþîna sivîl û demokratîk bête dîtin û layiqen kar bête kirin. Kurd divêt bi kêmasî hejmareke bi kalîte ya grûbê bi dest ve bînin. Bi danana grûbekê, dê çeperek li parlementa Tirk jî bête qazanc kirin, ku eve herwisa li cepheyê dewleta dagîrker û kolonyalîst jî dê bibe þkestek. Ji ber hindê, tête hêvî kirin ku, hêza leþkerî ya terefê Kurd, bi taybetî di vê konjonktûra hilbijartinan da, ji bilî parastina meþrû, hindî mumkun be ji alîyê kiryarên leþkerî ve di çeperên parastinê da bimîne û rê nede ku tansîyon bête bilind kirin. Reftar û pozisyoneke bi vî rengî dê qabilîyeta hereketa hilbijêrên Kurdistanê jî fireh bike. Helbet pozisyona parastina rewa û aktîv ya hêza leþkerî ya bizava neteweyî jî, rast e û heqê wan e jî. Lê belê, digel xwe parastinê, temînkirin û parastina rewþa tena ya hilbijartinan jî hewce ye û divêt terefê Kurd vê însîyatîvê jî nîþan bide, daku rê li ber provakasyonên ertêþê yên li ser hilbijartinan bête girtin û encameke serkevtî ji hilbijartinan bête hilgirtin.
ROJAN HAZIM